SCS_press&publications

Баспасөз хабарламасы «Save the Caspian Sea» петициясына 50 мыңнан астам қол қойылды — Каспий елдерінің басшылығы жауап бере ме?

Публикация
Баспасөз хабарламасы «Save the Caspian Sea» петициясына 50 мыңнан астам қол қойылды — Каспий елдерінің басшылығы жауап бере ме?

АСТАНА — 2025 жылғы 3 қыркүйек. High Caspian Week аясында іске қосылған «Save the Caspian Sea» петициясы қысқа уақыт ішінде 50 мыңнан астам қол жинап, әлемдік қауымдастықтың Каспийді қорғаудағы жаһандық ынтымақтастығының символына айналды. Тарихта алғаш рет халықаралық аудитория Каспийдің тағдыры мен оның бірегей экожүйесіне мұншалық назар аударды.

Петиция Каспий маңының бес мемлекетінің үкіметтеріне және аймақтағы ресурстарды өндіру мен тасымалдаумен айналысатын компанияларға жолданды. Құжат авторлары шұғыл және бірлескен шараларды талап етеді: экологиялық ақпараттың толық ашықтығын қамтамасыз ету, халықаралық спутниктік мониторинг жүйесін құру, су ресурстарын пайдалану ережелерін бірыңғайландыру және Каспий табиғатын қалпына келтіру бойынша үйлестірілген әрекеттерді бастау.

Петицияның табысты болуына SOS Caspian веб-документалдық жобасына (soscaspian.com) бүкіл әлемдік қызығушылық үлкен үлес қосты. Жоба жеті тілде қолжетімді болып, Каспий дағдарысының себептері мен салдарын айқын көрсетеді — теңіздің шапшаң тартылуы, ластану және қайталанбас флора мен фаунаның жойылу қаупі. Бастаманың маңызды бөлігі ретінде халықаралық петиция іске қосылып, Каспийді қорғаудағы әлем азаматтарының ұжымдық үнін жеткізетін құралға айналды.

Жоба сілтемесі қозғалыстың халықаралық серіктестеріне жолданып, олар оның таралуын белсенді қолдады. Осы желінің арқасында SOS Caspian түрлі өңірлерден шынайы қолдау тапты. Әсіресе мұнай индустриясының зардаптарымен өздері бетпе-бет келіп отырған елдердің — Мексика, Латын Америкасы, Африка, Таяу Шығыс, Қытай және басқа да мемлекеттердің азаматтары ерекше қызығушылық танытты. Бұл тағы да дәлелдеді: Каспий теңізінің экологиялық дағдарысы аймақтық мәселе шеңберінен шығып, жаһандық экологиялық дискурстың бөлігіне айналды.

Алайда қоғамдағы өсіп келе жатқан резонанс пен мемлекеттік деңгейде мәселенің мойындалуына қарамастан, ірі мұнай корпорациялары мен Каспий маңы елдерінің құзырлы органдары әлі де шетте қалуды жөн көруде. Теңіз деңгейінің төмендеуі, ластану және экожүйелердің күйреуінің салдары әрбір каспийлік тұрғынға көрініп тұр, бірақ ірі мұнай компаниялары бұл қиындықтарды елемей келе жатыр. Біз атап өтеміз: ондаған жылдар бойы Каспийдің қойнауынан пайда тапқан компаниялардың қатысуынсыз теңіздің тұрақты болашағы мүмкін емес.

2025 жылғы тамыз айында High Caspian Week барысында қозғалыс «Каспий теңізін құтқарудың 10 қадамын» таныстырды — бұл Каспий маңы елдерінің үкіметтері мен бизнесін біріктіруге арналған стратегиялық жоспар. Жоспарда ашық спутниктік мониторинг жүйесін құру, «жасыл инвестициялар» тарту және халықаралық үйлестіруді жолға қою қарастырылған. Экологтардың ескертуінше: егер жедел әрекет етпесе, Каспийдің тағдыры Аралдың қайғылы тарихын қайталауы мүмкін.

Осы тұрғыда біз Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитінде білдірген ұстанымымен толықтай келісеміз. Ол өз сөзінде Каспий теңізінің апатты жағдайын атап өтіп, экожүйені сақтап қалу үшін ұжымдық қимылдың қажеттігін баса айтты, сондай-ақ екі негізгі бастаманы ұсынды: ШЫҰ аясында Су мәселелерін талдау орталығын құру және 2026 жылы Астанада экологиялық саммит өткізу.

БАҚ үшін ақпарат:

Қосымша ақпарат алу үшін: mira@savethecaspiansea.com

Қозғалыс туралы:

«Каспий теңізін құтқарайық» (Save the Caspian Sea) ғаламдық қозғалысы Каспий теңізінің қайталанбас экожүйесін сақтауды мақсат етеді, корпорациялардан есептілікті, ашықтықты және экологиялық жауапкершілікті талап етеді. Қозғалыс экологиялық ұйымдармен, жергілікті қауымдастықтармен, үкіметтермен және түрлі салалардың өкілдерімен бірлесе отырып, Каспийдің ластануы мен табиғи мекендердің жойылуы сияқты экологиялық мәселелерді шешуге бағытталған.
Made on
Tilda